Toni Starešinić: “Nesreća” zahtijeva strpljenje, ali na kraju donosi satisfakciju

    424

    Toni Starešinić

    Nesreća

    Datum izdanja: 08.11.2019.

    Izdavač: Menart/HRT

    Naša ocjena:

    Popis pjesama:

    1. Train 216 Shuffle
    2. Human factor
    3. At the airport
    4. Only memories remain at the end ž
    5. It could have ended differently
    6. The sea suite no.2
    7. Memorial stone
    8. The river Sava flood epilogue
    9. In the next season…

    Kada je u pitanju balkanska muzička scena, malo je onih kojima će pasti na pamet žanrovi poput jazza ili elektronske muzike, izuzev nekih imena poput legendarnog Duška Gojkovića ili elektro-pionira poput pokojnog Adija Lukovca ili HC Boxera. Međutim, ova decenija koju upravo napuštamo nam je dala jednu zanimljivu, i zasad još uvijek underground, renesansu jazz muzike, čija je revitalizacija omogućena upravo onime što čini progresivnu umjetnost zanimljivom, a to je odudaranje od normi. Upravo jedan takav “jazz beatnik je Toni Starešinić, čovjek koji je svojom jedinstvenom muzičkom vizijom donio na domaću scenu svoje bendove Chui i Mangroove, te i zanimljive kolaboracije sa već ustaljenim velikanima ovih prostora kao što su Josipa Lisac, Fil Tilen, Dado Topić i mnogi drugi.

    Starešinić, ovaj put u solo kapacitetu, je odlučio podijeliti s nama soundtrack za dokumentarnu seriju “Nesreća”, s jednim vrlo adekvatnim i atmosferičnim albumom elektronske muzike sa elementima ambient i jazz žanrova.

    Istina je da većina soundtrack albuma ima svrhu da doprinese efikasnošću filmskih scena za koji su skladani i snimljeni. Svi znamo da “Blade Runner” i Vangelisov genijalan OST za taj film idu kao jedno moderno remek-djelo. Iako se muzika može zasebno slušati, upravo je taj vizualni svijet Ridley Scotta ono što simbiotički omogućava oboma da ostave snažan utisak na gledaoce filma. U slučaju Starešinića i ovog albuma, kada bi ovu nevjerojatnu muziku krasio bolji album art izrađen isključivo za ovo izdanje, definitivno bi mogao proći kao odličan solo prvijenac.

    Muziku podržava

    “Train 216” započinje sa intrigirajućim ritmovima kojima naziv ove kompozicije odlično pristaje. Mentalna slika željeznice i nadolazećeg voza u magli biva još više ojačana
    iznenadnim upadom trube u drugoj polovini ovog 4-minutnog djela. Truba u kontrastu s elektronskom ambijentalnom pozadinom služi kao sirena koja najavljuje dolazak na stanicu te postepeno prelazi u zasebni muzički izražaj. Avanturistička primjena ovog tipičnog jazz instrumenta podsjeća na eksperimentiranje britanskog modernog majstora jazz muzike Shabake Hutchingsa, koji je na mnogo načina veoma sličan Starešiniću, koliko po svom muzičkom izražaju toliko i po broju nevjerovatnih projekata koje je izgradio u toku svoje relativno kratke karijere.

    “Human factor” prebacuje raspoloženje albuma u totalno drugi kolosijek. Sivilo koje prati čitav album je sve osim dosadno i monotono. Emotivne nijanse koje razdvajaju življe i usporenije “numere” kao što je ova su značajne, ali pripadaju istom spektru. Osjećaj egzistencijalne krize je pojačan ambijentalnim sintisajzerima u pozadini koji zvuče kao “eho” izumrle civilizacije, čije ruševine prekriva sivilo i snijeg, odlično predstavljen blagim tonovima elektronskog klavira koji postaje sve upečatljiviji pri završetku kompozicije. “At the airport” okupira neki međuprostor između prve dvije “numere”, u isto vrijeme kombinirajući melankoliju i blagi elektronski groove, prekriven slojevima Starešinićevih sintisajzera.

    Izuzev gigantske i konstantno, ali suptilno preobražavajuće centralne kompozicije “The sea suite no.2.”, većina pjesama na ovom albumu varira između dvije do četiri minute. Najkraća kompozicija je “Memorial stone”, koja je ujedno i najmelankoličnija, stvarajući osjećaj nemoći u susretu sa krajem života. Iako predstavlja okrutnu realnost svačije egzistencije, na veoma blag način odaje počast i vrijednost smrti ne kao našem neprijatelju, već kao jednoj od prirodnih granica koje čovječanstvo nije još ni blizu prelaska. “Only memories remain in the end” je srodna “Memorial stone”, te služi kao blaga ali odlična uvertira za haotični nalet sintisajzera u “It could have ended differently”, jedna od tri kompozicije za koju je, pored Starešinića, odgovoran i njegov suradnik iz benda Mangroove – Andrej Jakuš.

    Već spomenuto 11-minutno čudovište “The sea suite no.2.” je baš poput mora koja se nalazi u njenom imenu, nepredvidljiva sila koja je konstantno u pokretu. Starešinić i Jakuš su udahnuli život “numeri” koja bi, uz ostatak albuma naravno, trebala biti zapamćena, ne samo kao jedna od najboljih elektronskih kompozicija na ovim prostorima u ovoj godini, već i u desetljeću. Paleta raspoloženja koja je korištena da se stvori ovaj gigant obuhvata sva ona osjećanja koju izazivaju ostale kompozicije na albumu, s tim da ako odlučite išta da poslušate s ovog soundtracka, neka to barem bude ova pjesma. Da, zahtijeva pažnju i strpljenje, ali ono što ovaj uradak budi u slušatelju, bilo to sa svojim energičnim sintisajzerima, blagim tonovima klavira ili udaljenim odjecima trube u drugoj polovini koja na kraju donosi poplavu elektronskog zvuka koja se može mjeriti sa Hans Zimmerovom “Sea Wall” kompozicijom u posljednjem Blade Runneru.

    Blago kaotična “The river Sava flood” podiže atmosferu i priprema slušatelja za “all-or-nothing” završnicu albuma “In the next season…”, u kojoj Starešinić i Jakuš stvaraju borbene elektronske ritmove koji služe kao snažan temelj za površinski sloj truba i elektronskih klavira koji, uz postepeno jenjavanje, savršeno privode kraju ovo muzičko iskustvo.

    Starešinić je, sve u svemu, ovaj soundtrack mogao, te je čak možda i trebao, izdati kao službeni debi album. Šteta je ako ova skupina kompozicija ne ostane upamćena kao jedan od najboljih elektronskih albuma sa područja Balkana, ako ne svih vremena, barem ovog desetljeća. Širok spektar emocija i atmosfera kojima je Starešinić udahnuo život na ovom projektu je jedan koji apsolutno morate iskusiti… više puta.

    Muziku podržava